Cách đánh giá xem van điều khiển bằng tay có được bịt kín tốt hay không

Là một yếu tố kiểm soát quan trọng trong hệ thống đường ống công nghiệp, hiệu suất làm kín của van điều khiển bằng tay Ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn, hiệu quả hoạt động và bảo vệ môi trường của hệ thống. Việc làm kín kém không chỉ dẫn đến rò rỉ môi chất, thất thoát năng lượng và ô nhiễm môi trường, mà còn có thể gây ra các tai nạn an toàn như ăn mòn thiết bị, cháy nổ. Việc đánh giá một cách khoa học và chính xác xem van điều khiển bằng tay có được bịt kín tốt hay không là một mắt xích quan trọng để đảm bảo sự vận hành trơn tru của các quy trình công nghiệp. Việc xác định hiệu suất làm kín không chỉ bao gồm việc lựa chọn cấu trúc thân van và vật liệu làm kín, mà còn cả các phương pháp kỹ thuật cụ thể như kiểm tra tại chỗ và bảo trì hàng ngày.

Trước hết, van điều khiển bằng tay kín khí cần phải có đặc tính không rò rỉ hoặc rò rỉ cực nhỏ. Không rò rỉ là trạng thái lý tưởng, thường được sử dụng trong các môi trường áp suất cao, nhiệt độ cao, nguy hiểm hoặc yêu cầu độ sạch cao. Rò rỉ nhỏ cho phép rò rỉ trung bình nhẹ trong một phạm vi tiêu chuẩn nhất định. Việc đánh giá hiệu suất làm kín van cần được so sánh và đánh giá dựa trên mức độ rò rỉ được quy định trong các tiêu chuẩn quốc gia, thông số kỹ thuật ngành hoặc tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất.

Khi đánh giá tình trạng làm kín của van điều khiển bằng tay, có thể thực hiện từ bốn cấp độ: kiểm tra hình thức, kinh nghiệm vận hành, thử nghiệm chức năng và thử nghiệm bằng thiết bị. Việc kiểm tra ngoại hình chủ yếu quan sát xem có rò rỉ môi chất, vết rỉ sét hoặc tích tụ tinh thể tại bề mặt làm kín van, gioăng và mối nối thân van hay không. Nếu phát hiện dấu vết chất lỏng hoặc cặn bám rõ ràng trên bề mặt, rất có thể lớp niêm phong đã bị hỏng. Không được có vết dầu mỡ hoặc nước trên gioăng làm kín, và các bu lông phải được siết chặt đúng cách, không được lỏng lẻo hoặc nứt nẻ.

Cảm giác vận hành phản ánh trạng thái tiếp xúc của bề mặt làm kín van và liệu hệ thống truyền động cơ khí có trơn tru hay không. Nếu xảy ra hiện tượng ứ đọng bất thường, lực cản quá mức hoặc điều chỉnh lặp đi lặp lại trong quá trình hoạt động, nguyên nhân có thể là do hư hỏng bề mặt làm kín, vật lạ bám vào hoặc rò rỉ gioăng van. Trục van phải quay đều và trơn tru, tay quay hoặc cần điều khiển không được lỏng lẻo hoặc phát ra tiếng động bất thường. Khi độ kín kém, cảm giác đóng mở sẽ nhẹ hơn hoặc không thể đóng kín được sau khi van được mở hoặc đóng.

Kiểm tra chức năng là mắt xích cốt lõi trong việc đánh giá hiệu suất làm kín. Các phương pháp phát hiện được sử dụng phổ biến nhất là kiểm tra độ kín khí và kiểm tra độ kín chất lỏng. Thử nghiệm độ kín khí thường sử dụng không khí, nitơ hoặc khí trơ làm môi chất, và sử dụng phương pháp giữ áp suất để phát hiện xem có rò rỉ khí trên bề mặt làm kín của van hay không. Trong quá trình thử nghiệm, áp suất thiết kế được tác dụng lên van, và bề mặt làm kín phải duy trì áp suất ổn định mà không bị giảm đáng kể. Kiểm tra độ kín của chất lỏng chủ yếu được sử dụng trong hệ thống cấp nước để kiểm tra xem có rò rỉ giọt nước sau khi van đóng hay không. Đối với các van quan trọng, thiết bị phát hiện đặc biệt được sử dụng để phát hiện rò rỉ vết, và công nghệ dò rò rỉ heli hoặc kiểm tra rò rỉ huỳnh quang được sử dụng để cải thiện độ nhạy.

Phát hiện bằng thiết bị bao gồm các công nghệ hiện đại như phát hiện rò rỉ bằng siêu âm, kiểm tra suy giảm áp suất, chụp ảnh hồng ngoại, v.v. Phát hiện rò rỉ bằng siêu âm đạt được khả năng phát hiện không phá hủy bằng cách phát hiện sóng âm tần số cao được tạo ra do rò rỉ khí tại gioăng van. Thử nghiệm suy giảm áp suất xác định kích thước rò rỉ bằng cách theo dõi tốc độ thay đổi áp suất trong hệ thống. Hình ảnh hồng ngoại có thể phát hiện sự phân bố nhiệt độ bất thường do rò rỉ van và hỗ trợ xác định các khuyết tật về độ kín. Việc kết hợp nhiều phương pháp phát hiện có thể cải thiện độ chính xác và tính toàn diện của việc đánh giá hiệu suất niêm phong.

Các đặc tính vật liệu của gioăng van đóng vai trò quyết định đến hiệu quả làm kín. Van kim loại kín khí đạt được độ kín khít thông qua các bề mặt làm kín bằng kim loại và phù hợp cho các trường hợp nhiệt độ và áp suất cao. Van kín mềm sử dụng các vật liệu đàn hồi như cao su, polytetrafluoroethylene và cao su flo để đạt được khả năng làm kín tốt. Vật liệu làm kín cần được lựa chọn dựa trên các đặc tính của môi trường, nhiệt độ và áp suất. Trong quá trình vận hành lâu dài, sự lão hóa, cứng hóa và ăn mòn của các gioăng sẽ gây ra hiện tượng hỏng gioăng, và chúng cần được thay thế và bảo trì thường xuyên.

Việc duy trì hiệu suất làm kín cũng phụ thuộc vào tính hợp lý của thiết kế van. Độ chính xác khớp nối giữa đĩa van và đế van, lực kẹp của vòng đệm trục van, độ cứng của vật liệu bề mặt làm kín và độ nhám bề mặt đều ảnh hưởng đến chất lượng làm kín. Sự mài mòn, ăn mòn hoặc hư hỏng cơ học của bề mặt làm kín là những nguyên nhân chính gây rò rỉ. Quy trình sản xuất van phải đảm bảo độ phẳng và xử lý bề mặt của lớp làm kín để cải thiện khả năng chống mài mòn và ăn mòn. Trong quá trình lắp đặt, cần ngăn chặn các tạp chất trong môi trường xâm nhập vào bề mặt làm kín.

Trong quản lý vận hành hàng ngày, người vận hành phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình vận hành để mở và đóng van nhằm tránh gây áp lực lâu dài lên van khi van không được mở hoặc đóng hoàn toàn. Ngăn ngừa vật liệu bị biến dạng và hư hỏng do sự nén ép lâu dài của gioăng mềm bởi đĩa van. Đối với các van tĩnh dài hạn, chúng cần được mở và di chuyển thường xuyên để kiểm tra tình trạng làm kín. Trong quá trình bảo trì, hãy tập trung kiểm tra độ kín của gioăng làm kín và độ toàn vẹn của bề mặt làm kín, đồng thời loại bỏ tạp chất và bôi trơn kịp thời.

Trong trường hợp khẩn cấp, nếu phát hiện van bị bịt kín kém, cần nhanh chóng thực hiện các biện pháp để ngăn chặn sự rò rỉ của môi chất giãn nở. Có thể ngắt dòng chất lỏng thông qua van bypass hoặc van dự phòng trước, và có thể lập kế hoạch bảo trì chi tiết. Trong quá trình sửa chữa, hãy xác định xem có nên thay thế vòng đệm, gioăng hoặc toàn bộ cụm lõi van tùy thuộc vào vị trí rò rỉ hay không. Các kỹ thuật viên nên lựa chọn kế hoạch sửa chữa phù hợp nhất dựa trên lịch sử sử dụng van và điều kiện môi trường.